Beirut, Lebanon – Tổng thống Lebanon Joseph Aoun vào ngày 2/7 đã mạnh mẽ lên tiếng bảo vệ quyết định ký kết thỏa thuận khung với Israel, một động thái được thực hiện thông qua trung gian Hoa Kỳ. Quyết định này đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ lực lượng Hezbollah, làm dấy lên những lo ngại về sự ổn định chính trị vốn đã mong manh của Lebanon.
Cuộc Chiến Trên Mặt Trận Ngoại Giao
Phát biểu trước công chúng, Tổng thống Aoun nhấn mạnh rằng chính phủ đã tham gia đàm phán với mục tiêu duy nhất là đảm bảo Israel rút quân khỏi lãnh thổ Lebanon. “Đây là cuộc chiến trên mặt trận ngoại giao nhằm tránh đổ máu vô ích. Chúng tôi sẽ không nhân nhượng một tấc đất nào cho Israel”, ông Aoun khẳng định, phản bác lại những chỉ trích về thỏa thuận.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai quốc gia, thường xuyên dẫn đến các cuộc xung đột vũ trang. Việc tìm kiếm một giải pháp ngoại giao được chính quyền Lebanon coi là một nỗ lực để tránh leo thang bạo lực và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Nội Dung Thỏa Thuận và Những Thách Thức
Theo Al Jazeera, nội dung thỏa thuận khung quy định Israel và Lebanon “đồng ý chấm dứt hoàn toàn xung đột, qua đó giải quyết các nguyên nhân gốc rễ về bất đồng giữa đôi bên”. Thỏa thuận cũng thiết lập một quy trình để quân đội Lebanon khôi phục quyền kiểm soát trên toàn bộ lãnh thổ đất nước, trong khi chờ giải giáp có kiểm chứng đối với các nhóm vũ trang phi nhà nước, đặc biệt là nhóm Hezbollah được Iran hậu thuẫn. Điều này sẽ cho phép quân đội Israel rút dần khỏi lãnh thổ Lebanon.
Tuy nhiên, chính điều khoản về việc giải giáp các nhóm vũ trang phi nhà nước, đặc biệt là Hezbollah, lại là điểm mấu chốt gây ra nhiều tranh cãi và thách thức nhất. Giới quan sát nhận định rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm cưỡng ép Hezbollah hạ vũ khí đều có nguy cơ phá vỡ thế cân bằng chính trị vốn rất mong manh tại Lebanon, thậm chí làm bùng phát nội chiến. Hezbollah là một lực lượng chính trị và quân sự có ảnh hưởng lớn tại Lebanon, với một căn cứ hỗ trợ vững chắc và vai trò quan trọng trong chính trường nước này.
Phản Ứng Từ Israel
Về phía Israel, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz vào ngày 1/7 đã tuyên bố rằng quân đội nước này sẽ tiếp tục hiện diện tại “vùng an ninh” ở miền nam Lebanon mà không có bất kỳ hạn chế nào về mặt thời gian. Tuyên bố này cho thấy sự kiên quyết của Israel trong việc duy trì an ninh biên giới, đồng thời làm phức tạp thêm triển vọng hòa bình lâu dài. “Vùng an ninh” là một khu vực mà Israel đã thiết lập ở miền nam Lebanon trong quá khứ nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công từ lãnh thổ Lebanon.
Bối Cảnh Rộng Hơn: Vai Trò Của Mỹ và Tình Hình Iran
Thỏa thuận khung này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán quốc tế rộng lớn hơn liên quan đến Iran cũng đang diễn ra với nhiều diễn biến phức tạp. Mỹ, quốc gia đóng vai trò trung gian trong thỏa thuận Lebanon-Israel, không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch tấn công nhắm vào Iran, nhưng nhấn mạnh rằng tiến trình tham vấn kỹ thuật “vẫn đang tiến triển thuận lợi.”
Giới chức Mỹ cũng bày tỏ lo ngại rằng Israel có thể đã lên kế hoạch ám sát các quan chức cấp cao của Iran trong giai đoạn diễn ra các cuộc đàm phán ngừng bắn hồi tháng 4. Điều này cho thấy mức độ căng thẳng cao trong khu vực và những nguy cơ tiềm ẩn có thể làm đổ vỡ mọi nỗ lực ngoại giao.
Trong khi đó, các nhà đàm phán Iran đã rời Qatar khi nước này tạm dừng các hoạt động ngoại giao trước lễ tang kéo dài nhiều ngày dành cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi cuối tháng 2. Sự kiện này đã gây ra một khoảng trống lãnh đạo tại Iran và có thể ảnh hưởng đến lập trường của nước này trong các cuộc đàm phán quốc tế.
Tóm Lại
Thỏa thuận khung giữa Lebanon và Israel, dù được Tổng thống Aoun bảo vệ là một bước đi ngoại giao chiến lược, đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể từ sự phản đối của Hezbollah và những căng thẳng khu vực rộng lớn hơn, đặc biệt liên quan đến Iran. Khả năng giải giáp các nhóm vũ trang phi nhà nước và duy trì ổn định chính trị tại Lebanon là những yếu tố then chốt quyết định sự thành công hay thất bại của thỏa thuận này.
