7 Nguyên Nhân Gây Đau Dạ Dày Và Cách Giảm Đau Hiệu Quả

Một trong những vấn đề tiêu hóa thường gặp nhất, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi đó chính là đau dạ dày. Nhiều người chỉ thỉnh thoảng đau âm ỉ sau ăn, nhưng cũng có trường hợp đau quặn dữ dội, kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Việc hiểu rõ nguyên nhân đau dạ dày, nhận biết đúng triệu chứng đau dạ dày và xác định vị trí đau dạ dày là bước đầu tiên để xử lý đúng cách và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Cùng kênh tin 24h tìm hiểu ngay về bệnh lý đau dạ dày!

Đau dạ dày là gì?

Đau dạ dày (gastralgia) là tình trạng đau hoặc khó chịu ở vùng thượng vị – khu vực nằm giữa rốn và phần dưới xương ức. Cơn đau có thể xuất hiện âm ỉ, nóng rát hoặc quặn thắt tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Đau dạ dày không phải lúc nào cũng đơn giản. Nếu không được xử lý đúng, bệnh có thể tiến triển thành các biến chứng như:

Loét dạ dày – tá tràng.
Xuất huyết tiêu hóa.
Ung thư dạ dày.

Như vậy, đau dạ dày không chỉ đơn thuần là cảm giác khó chịu nhất thời mà còn có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

7 Nguyên nhân đau dạ dày phổ biến

Xác định nguyên nhân đau dạ dày giúp cải thiện đáng kể quá trình điều trị. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất:

Nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori): Đây là nguyên nhân phổ biến hàng đầu. HP phá hủy lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày và gây viêm, loét. Khoảng 60–70% trường hợp viêm loét dạ dày có liên quan đến vi khuẩn HP.
Stress, căng thẳng kéo dài: Stress làm tăng axit dạ dày và co thắt cơ trơn, từ đó gây đau, đầy hơi, khó tiêu. Đây là nguyên nhân thường gặp ở người trẻ tuổi, dân văn phòng.
Chế độ ăn uống không khoa học: Ăn nhiều đồ cay nóng, uống rượu bia thường xuyên, uống cà phê, nước ngọt có gas, ăn không đúng bữa, bỏ bữa, ăn đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ. Các thói quen này kích thích dạ dày và làm tổn thương lớp niêm mạc.
Lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs): Ibuprofen, Naproxen, Aspirin có thể gây bào mòn niêm mạc dạ dày, dẫn đến loét và đau.
Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD): Acid dạ dày trào ngược lên thực quản gây đau rát vùng thượng vị, nóng rát và khó chịu.
Rối loạn tiêu hóa, khó tiêu chức năng: Dạ dày hoạt động kém khiến thức ăn lưu lại lâu hơn, gây đầy bụng và đau âm ỉ.
Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học: Thức khuya, lười vận động, ăn xong nằm ngay, hút thuốc lá. Những yếu tố này khiến dạ dày hoạt động quá mức và dễ tổn thương.

Các dấu hiệu đau dạ dày điển hình

Nhận biết triệu chứng đau dạ dày giúp bạn phân biệt với các bệnh lý khác và tìm ra hướng điều trị phù hợp.

Đau vùng thượng vị: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, thường xuất hiện lúc đói hoặc sau khi ăn.
Buồn nôn hoặc nôn: Niêm mạc dạ dày bị kích thích dẫn đến cảm giác khó chịu.
Ợ nóng, ợ chua: Axit trào ngược lên thực quản gây nóng rát.
Đầy bụng, khó tiêu, đặc biệt sau bữa ăn nhiều chất béo.
Chán ăn, mệt mỏi: Do dạ dày hoạt động kém hiệu quả.
Rối loạn đại tiện: Tiêu chảy hoặc táo bón tùy cơ địa.
Đau lan ra sau lưng hoặc ngực: Trường hợp viêm nặng hoặc loét sâu.

Nếu cơn đau kéo dài, kèm nôn ra máu hoặc phân đen, cần đi khám ngay vì đó có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.

Xem thêm: Đau Bụng Kinh – Nguyên Nhân, Triệu Chứng Cùng Cách Giảm Đau Hiệu Quả

Vị trí đau dạ dày – hiểu đúng để nhận diện bệnh

Một trong những yếu tố quan trọng khi chẩn đoán là xác định vị trí đau dạ dày, bởi mỗi vị trí có thể liên quan đến bệnh lý khác nhau với triệu chứng đau dạ dày nhẹ hoặc mạnh cũng khác nhau:

Vị trí đau dạ dày	Mô tả vị trí	Nguyên nhân/bệnh lý thường liên quan	Triệu chứng đau
Đau thượng vị	Vùng giữa bụng, dưới xương ức	Viêm dạ dày, trào ngược dạ dày, loét dạ dày	Đau âm ỉ, nóng rát, đôi khi đau quặn thắt.
Đau vùng hạ sườn trái	Phía dưới bờ sườn trái	Viêm loét dạ dày – tá tràng, trào ngược axit	Đau tức, nóng rát, đầy hơi; kèm ợ chua.
Đau lan ra sau lưng	Đau từ vùng thượng vị kéo ra sau lưng	Loét dạ dày sâu, viêm tụy	Đau dữ dội, tăng khi ăn hoặc uống rượu
Đau vùng bụng trên bên phải	Bên phải thượng vị, gần gan	Bệnh gan – mật, viêm dạ dày	Đau âm ỉ hoặc đau nhói + buồn nôn

Vị trí đau dạ dày thể hiện bệnh lý mắc phải

Cách giảm đau dạ dày tại nhà an toàn và hiệu quả

Đau dạ dày có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như ăn uống không điều độ, stress hoặc rối loạn tiêu hóa. Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định bác sĩ, một số biện pháp chăm sóc tại nhà đúng cách có thể giúp giảm đau dạ dày an toàn và hiệu quả.

Chườm ấm vùng bụng trên

Chườm ấm là một biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm đau dạ dày. Nhiệt độ ấm giúp làm giãn các cơ trơn của dạ dày, từ đó giảm tình trạng co bóp quá mức – nguyên nhân phổ biến gây đau và khó chịu vùng thượng vị.

Bạn có thể sử dụng túi chườm nóng, chai nước ấm hoặc khăn ấm đặt lên vùng bụng trên (khu vực giữa rốn và xương ức) trong khoảng 15–20 phút, mỗi ngày từ 1–2 lần. Nên chườm khi nằm nghỉ, thả lỏng cơ thể để đạt hiệu quả tốt nhất.

Uống nước ấm, ăn nhẹ, chia nhỏ bữa, tránh các thực phẩm kích thích

Dạ dày rỗng hoặc quá đầy đều có thể gây đau. Nên ăn bữa nhỏ, mềm và dễ tiêu như cháo, súp, uống nước ấm hoặc 1 số loại trà thảo mộc như là trà gừng, trà cam thảo, v.v.

Ngoài ra, nên tránh sử dụng:

Cà phê.
Rượu bia.
Đồ cay.
Đồ chiên rán.
Nước có gas.

Những thực phẩm này làm tăng bài tiết axit và gây đau nhiều hơn.

Sử dụng thuốc khi cần thiết

Thuốc trung hòa axit (antacid)
Thuốc giảm tiết axit (PPI, H2-blocker)
Thuốc diệt HP (theo phác đồ bác sĩ)

Lưu ý: Không nên tự ý dùng thuốc kéo dài mà không có chỉ định.

Khi nào đau dạ dày cần đi khám?

Bạn nên đi khám bác sĩ sớm nếu tình trạng đau dạ dày có một trong các biểu hiện sau:

Cơn đau kéo dài nhiều ngày, xuất hiện thường xuyên hoặc tái phát nhiều lần dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt.
Đau dữ dội, đau quặn, đau tăng dần hoặc xuất hiện đột ngột không rõ nguyên nhân.
Đau dạ dày kèm theo buồn nôn, nôn ói nhiều, đặc biệt là nôn ra máu hoặc dịch có màu sẫm.
Đi ngoài phân đen, phân có mùi hôi bất thường – dấu hiệu cảnh báo xuất huyết tiêu hóa.
Cảm giác đầy bụng, chán ăn, ăn nhanh no, buồn nôn kéo dài.
Sụt cân không rõ nguyên nhân, cơ thể mệt mỏi, suy nhược.
Ợ nóng, ợ chua, trào ngược axit thường xuyên, nhất là về đêm.
Đau dạ dày kèm sốt, chóng mặt, hoa mắt hoặc choáng váng.
Đã tự dùng thuốc giảm đau dạ dày nhưng không cải thiện hoặc có xu hướng nặng hơn.
Người có tiền sử viêm loét dạ dày – tá tràng, nhiễm vi khuẩn HP, hoặc người trên 40 tuổi lần đầu xuất hiện triệu chứng đau dạ dày.

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây đau dạ dày và điều trị kịp thời, từ đó hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm như xuất huyết, thủng dạ dày hoặc ung thư dạ dày.

Kết luận

Đau dạ dày là bệnh lý phổ biến nhưng không nên chủ quan. Hiểu rõ nguyên nhân đau dạ dày, nhận biết triệu chứng đau dạ dày và áp dụng đúng cách giảm đau dạ dày và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp hạn chế cơn đau và phòng ngừa bệnh tái phát.

Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng, hãy chủ động thăm khám để được tư vấn và điều trị kịp thời. Chúc bạn luôn khỏe!

Đau Dạ Dày – Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Giảm Đau Hiệu Quả