Cùng với sự gia tăng áp lực công việc, nhiều người lao động đang đối mặt với tình trạng kiệt sức dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Tại Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, bác sĩ Nguyễn Minh Mẫn đã phát hiện ra rằng, nhiều bệnh nhân của ông bị liệt chân không phải do nguyên nhân vật lý, mà là kết quả của sự căng thẳng tâm lý.
Trường hợp điển hình của chị P.M.A.
Chị P.M.A. (32 tuổi, ngụ phường Xuân Hòa) là một điển hình cho hội chứng kiệt sức. Là chủ của một cơ sở chăm sóc sắc đẹp với 12 nhân viên, chị A. thường xuyên cảm thấy bị áp lực nặng nề từ công việc. Do nhu cầu từ khách hàng, chị phải tự thực hiện hầu hết các dịch vụ, dẫn đến việc làm việc không ngừng nghỉ từ sáng đến tối, và chỉ ăn một bữa duy nhất mỗi ngày.
Khi chị A. được đưa đến Khoa Thần kinh trong tình trạng không thể tự đứng vững, kết quả chụp MRI và các xét nghiệm không cho thấy bất kỳ vấn đề thể chất nào. Các bác sĩ đã quyết định chuyển chị sang hội chẩn cùng với bác sĩ tâm lý. Tại đây, bác sĩ Mẫn đã chỉ định chị giảm bớt khối lượng công việc. Ngay sau khi gỡ bỏ áp lực tâm lý, chị A. đã có thể tự đi lại trong phòng khám chỉ sau một đêm.
Một trường hợp khác: Anh N.C.V.
Cũng trong tình huống tương tự, anh N.C.V. (42 tuổi) là giám đốc một doanh nghiệp lớn tại TPHCM đã phải nhập viện trong tình trạng tứ chi yếu ớt, không thể tự cầm nổi bản báo cáo. Anh cho biết, 80% thời gian của mình chỉ dành cho công việc, trong khi đó 20% còn lại dành cho nhu cầu cá nhân. Sau khi được bác sĩ Mẫn chẩn đoán mắc hội chứng kiệt sức và điều trị trong 2 ngày, anh đã hồi phục khả năng đi lại và bắt đầu lấy lại sức lực.
Trường hợp chị P.T.K.
Một bệnh nhân khác mà bác sĩ Mẫn tiếp nhận là chị P.T.K. (35 tuổi, trợ lý ban giám đốc một tập đoàn công nghệ), chị bị tay chân bủn rủn, mất ngủ và có biểu hiện hay cáu gắt. Trước khi đến gặp bác sĩ, chị đã đi khám nhiều nơi và được chẩn đoán mắc bệnh loạn thần hoặc trầm cảm, buộc phải sử dụng thuốc với liều lượng cao. Qua quá trình điều trị, bác sĩ Mẫn phát hiện chị không biết điều gì khiến mình vui vẻ, và nhận định rõ ràng rằng đến giai đoạn này, chị đã bị kiệt sức triệt để.
Sự phát triển của hội chứng kiệt sức
Theo bác sĩ Mẫn, hội chứng kiệt sức phát triển qua 5 giai đoạn:
- Hưng phấn: Người bệnh làm việc quên mình.
- Stress: Xuất hiện cơn cáu gắt vô cớ.
- Đuối sức: Cảm giác mệt mỏi, khó khăn trong việc tập trung.
- Thu rút: Người bệnh có xu hướng trốn tránh và cô lập, dễ nhầm với trầm cảm.
- Kiệt sức hoàn toàn: Mất khả năng vận hành cuộc sống hàng ngày.
Theo bác sĩ, biểu hiện yếu liệt chân của các bệnh nhân không phải là do một bệnh lý cơ thể mà là một cơ chế tự bảo vệ của cơ thể trước tình trạng căng thẳng vượt ngưỡng. Nếu không được chữa trị đúng hướng, bệnh nhân có nguy cơ cao mắc trầm cảm thật sự.
Thời điểm điều trị và giải pháp phòng ngừa
Bác sĩ Mẫn khuyến cáo rằng cần can thiệp sớm trong giai đoạn 2 và 3 của hội chứng để đạt được hiệu quả tốt nhất. Để phòng ngừa triệt để, các tổ chức và doanh nghiệp cần có những giải pháp hướng tới việc cân bằng khối lượng công việc thay vì khuyến khích nhân viên tham gia các khóa trị liệu mà không giải quyết các nguyên nhân gốc rễ.
“Thời gian qua, việc tìm đến các khóa thiền hay các chương trình chữa lành đang trở thành trào lưu, nhưng ký gửi tâm lý sẽ chỉ là phương pháp ứng phó tạm thời. Khi quay về với thực tế mà áp lực không thay đổi, căng thẳng sẽ càng gia tăng”, bác sĩ Mẫn nhấn mạnh.
Hơn nữa, theo một nghiên cứu của Tổng hội Y học, có tới 32,8% người lao động tại khu vực ngoài trời có biểu hiện lo âu, trong khi tỷ lệ người phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe tâm thần đã tăng từ 20,4% lên 54,5% khi họ tiếp xúc với điều kiện làm việc đầy căng thẳng trong thời gian dài.
Đề xuất từ Bộ Y tế
Gần đây, Bộ Y tế đã đề xuất mở rộng việc giám sát các rối loạn tâm thần trong cộng đồng, đặc biệt là đối với các nhóm người phải chịu áp lực kéo dài từ học tập, lao động đến các khó khăn kinh tế.
Tóm lại
Sự gia tăng tình trạng kiệt sức trong môi trường làm việc hiện đại đang đặt ra nhiều thách thức cho sức khỏe tâm thần của người lao động. Gỡ bỏ nút thắt tâm lý và điều chỉnh khối lượng công việc là những giải pháp cần thiết để khôi phục sức khỏe và tái hòa nhập vào cuộc sống hàng ngày một cách hiệu quả.
