Nhằm đẩy mạnh quyền tự chủ và nâng cao trách nhiệm giải trình của các trường đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nghiên cứu phương án phân cấp mạnh mẽ quy trình xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư. Cùng Kênh tin 24h tìm hiểu chi tiết!
Phân cấp quyền cho các trường đại học
Mới đây, Tiến sĩ Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết cơ quan này đang tích cực nghiên cứu, xây dựng đề án đổi mới quy trình xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư. Điểm cốt lõi của đề xuất này là từng bước chuyển giao quyền tự quyết hoàn toàn cho các cơ sở giáo dục đại học.
Theo đó, quy trình xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư và bổ nhiệm sẽ được gắn chặt với vị trí việc làm, chiến lược phát triển cùng nhu cầu thực tế của từng nhà trường, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các hội đồng tập trung cấp quốc gia như trước đây.
TS. Vũ Minh Đức nhấn mạnh:
“Việc chuyển từ cơ chế xét duyệt tập trung sang cơ chế giao quyền cho các trường đại học trực tiếp tuyển chọn, quản lý đội ngũ học thuật trình độ cao là một bước đi tất yếu. Đây không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt quy trình nhân sự, mà là sự chuyển đổi căn bản trong tư duy quản trị, hiện thực hóa sâu sắc hơn tinh thần tự chủ đại học.”
Nhìn lại quy trình xét công nhận hiện tại
Hiện nay, công tác xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư tại Việt Nam đang được thực hiện chặt chẽ qua 3 cấp hội đồng:
- Cấp cơ sở: Các trường đại học thành lập hội đồng để thu nhận, thẩm định và đánh giá hồ sơ của ứng viên.
- Cấp ngành/liên ngành: Hội đồng ngành/liên ngành tiến hành thẩm định chuyên sâu và đánh giá năng lực khoa học.
- Cấp Nhà nước: Hội đồng Giáo sư Nhà nước xem xét, thông qua và ra quyết định công nhận ứng viên đạt chuẩn.
Sau khi có quyết định công nhận đạt chuẩn từ Hội đồng Giáo sư Nhà nước, các trường đại học mới căn cứ vào nhu cầu thực tế để ra quyết định bổ nhiệm chính thức cho ứng viên.
Đổi mới quy trình xét và bổ nhiệm
Trong định hướng đổi mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến sẽ thực hiện phân cấp mạnh mẽ, giao toàn bộ trách nhiệm thực hiện quy trình xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư cho các cơ sở giáo dục đại học có đủ năng lực. Đồng thời, vai trò và trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu các nhà trường sẽ được đặt lên hàng đầu.
Về phía cơ quan quản lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ thay đổi phương thức quản trị từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Bộ sẽ không can thiệp sâu vào công tác đánh giá chuyên môn hay trực tiếp phê duyệt từng hồ sơ, thay vào đó sẽ tập trung tối đa vào việc giám sát quy trình, thanh tra, kiểm tra nhằm đảm bảo tính chính xác, minh bạch, công bằng và xử lý các phản ánh, khiếu nại (nếu có).
Phản ánh chỉ đạo của Đảng và Nhà nước
Sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong việc xét chức danh Giáo sư Phó Giáo sư này là bước triển khai cụ thể các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đặc biệt là tinh thần tăng cường tự chủ đại học và hội nhập quốc tế.
Đổi mới quy trình không chỉ giúp các trường đại học chủ động xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành chất lượng cao, mà còn tiệm cận gần hơn với các chuẩn mực quản trị đại học tiên tiến trên thế giới, đảm bảo tính công khai và trách nhiệm giải trình cao trước xã hội.
