Chiều 24/6, Tiến sĩ Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã cho biết về kế hoạch nghiên cứu đổi mới quy trình xét công nhận và bổ nhiệm chức danh Giáo sư (GS) và Phó Giáo sư (PGS). Điều này nhằm phân cấp quyền tự quyết cho các cơ sở giáo dục đại học trong việc thực hiện các quy trình này.
Phân cấp quyền cho các trường đại học
Theo đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổ chức tự xét, bổ nhiệm chức danh GS, PGS sẽ được trao cho các đại học. Việc thay đổi này nhằm cụ thể hóa các quy định tại Luật Giáo dục đại học, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo ông Đức, một trong những điểm thay đổi quan trọng là việc bổ nhiệm các chức danh GS và PGS sẽ gắn với vị trí việc làm và định hướng phát triển của từng cơ sở giáo dục đại học.
Ông Đức cho biết rằng việc chuyển từ cơ chế xét công nhận chức danh GS, PGS theo mô hình tập trung sang cơ chế để các cơ sở giáo dục đại học trực tiếp tuyển chọn và quản lý đội ngũ học thuật có trình độ cao là một bước chuyển quan trọng. “Đây không chỉ là thay đổi về quy trình nhân sự mà còn phản ánh sự chuyển đổi trong tư duy quản trị đại học”, ông nói.
Quy trình xét công nhận hiện tại
Hiện nay, quy trình xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS được thực hiện qua ba cấp. Trước tiên, các cơ sở giáo dục đại học thành lập hội đồng để xem xét và đánh giá ứng viên, sau đó đề xuất lên Hội đồng ngành hoặc liên ngành thẩm định. Cuối cùng, Hội đồng ngành hoặc liên ngành sẽ trình Hội đồng Giáo sư Nhà nước xem xét và công nhận các ứng viên đạt chuẩn chức danh.
“Mỗi cơ sở giáo dục đại học sẽ căn cứ vào nhu cầu của mình để bổ nhiệm các ứng viên đã được công nhận đạt chuẩn chức danh”, ông Đức cho biết.
Đổi mới quy trình xét và bổ nhiệm
Trong đợt nghiên cứu thay đổi quy trình này, TS Vũ Minh Đức nhấn mạnh sẽ giao toàn bộ trách nhiệm cho cơ sở giáo dục đại học trong việc xét và bổ nhiệm chức danh GS, PGS. Bộ dự kiến sẽ thực hiện phân cấp mạnh mẽ, gắn liền với trách nhiệm giải trình của mỗi trường đại học. “Chúng tôi nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học trong quy trình này”, ông cho hay.
Ông Đức cũng cho biết rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ không can thiệp sâu vào công tác đánh giá chuyên môn hay trực tiếp phê duyệt từng hồ sơ xét công nhận. Thay vào đó, Bộ sẽ giám sát quy trình xét bổ nhiệm nhằm đảm bảo tính chính xác, minh bạch, và sẽ giải quyết mọi phản ánh, khiếu nại nếu có.
Phản ánh chỉ đạo của Đảng và Nhà nước
Theo ông Đức, sự thay đổi quy trình xét trên là đặc biệt quan trọng và là bước triển khai cụ thể chỉ đạo của Đảng và Nhà nước nêu trong Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục. Điều này cũng thể hiện xu thế tự chủ ngày càng cao của các trường đại học và sự hội nhập với các chuẩn mực quốc tế.
Đồng thời, ông Đức thông báo rằng trong năm 2025, Hội đồng Giáo sư Nhà nước đã ký Quyết định 79/QĐ-HĐGSNN, công nhận 900 ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh GS. Trong số đó, 71 ứng viên là giáo sư và 829 ứng viên là phó giáo sư.
Tóm lại, kế hoạch đổi mới quy trình xét công nhận chức danh GS, PGS không chỉ giúp các cơ sở giáo dục đại học tự quản lý đội ngũ học thuật mà còn hướng tới việc đảm bảo trách nhiệm và tính minh bạch trong từng bước xét duyệt.
