Trong hành trình dài giữ gìn bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Cơ Tu, già B’ríu Thiện đã cùng bà con trong làng Bhơ Hôống khắc phục nhiều khó khăn để bảo tồn và phát huy nét đẹp truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.
Hành trình đầy dấu ấn của B’ríu Thiện
Cuộc đời của già B’ríu Thiện gắn bó chặt chẽ với nhiều cột mốc lịch sử cùng vận mệnh của buôn làng. Ông đã từng là một người lính kiên cường tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Từ năm 1970 đến 1975, ông đã dành 5 năm lăn lộn trong các cánh rừng Đông Giang, Tây Giang của tỉnh Quảng Nam cũ. Những tháng ngày gian khổ này tuy đầy thử thách nhưng cũng tràn đầy tự hào, góp phần vào công cuộc giải phóng dân tộc.
Sau khi đất nước thống nhất, ông trở về quê hương, tiếp tục hoạt động trong vai trò Trưởng Công an xã, góp phần giữ gìn an ninh trật tự cho buôn làng. Khi rời công việc nhà nước, già B’ríu Thiện không dừng lại mà vẫn tiếp tục hành trình của mình, lặng lẽ đi khắp các bản làng của người Cơ Tu, để bảo tồn các giá trị văn hóa của cha ông cho thế hệ trẻ.
Bảo tồn văn hóa và an ninh cộng đồng
Già Thiện đã dành cả tâm huyết để gìn giữ những phong tục, tập quán liên quan mật thiết đến đời sống của đồng bào. Từ các nghề truyền thống như đan lát, bắn nỏ đến các nghi lễ văn hóa như múa tâng tung – da dá, dựng cây nêu, và hát lý, nói lý… ông đều nâng niu và bảo tồn bằng tình yêu sâu nặng.
Nhằm duy trì sự bình yên cho bản làng, già Thiện cùng chính quyền địa phương và những người có uy tín trong làng đã soạn thảo hương ước, quy ước chung như cam kết không vi phạm pháp luật, không tàng trữ vũ khí, không để con em sa vào tệ nạn xã hội và bảo vệ rừng. Ông đã dành thời gian đến từng nhà, kiên nhẫn khuyên nhủ từng người dân thực hiện các quy ước này. Nhờ đó, Bhơ Hôống đã trở thành một mô hình cộng đồng không có người vi phạm pháp luật về ma túy, an ninh trật tự được giữ vững.
Biến văn hóa thành tài sản
Khi đời sống văn hóa trong làng đã ổn định, già Thiện không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn mà còn giúp bà con biến di sản văn hóa thành tài sản. Làng Bhơ Hôống đã dần trở thành điểm du lịch cộng đồng, thu hút nhiều du khách đến tham quan. Họ được hòa mình vào những điệu múa tâng tung – da dá bên ánh lửa bập bùng, thưởng thức các món ăn truyền thống và chiêm ngưỡng nghề dệt thổ cẩm.
Dù tuổi đã cao và sức khỏe không còn như trước, nhưng già Thiện vẫn hăng hái tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch. Ông cùng bà con nấu cơm lam, chế biến rau rừng và đan gùi từ mây tre. Mỗi sản phẩm không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình mà còn gói ghém câu chuyện về nét đẹp văn hóa và tâm hồn của người Cơ Tu.
Khuyến học và phát triển nguồn nhân lực
Không chỉ tham gia vào việc bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch, già Thiện còn hết lòng xây dựng quỹ khuyến học, động viên con cháu học hành tốt. Nhiều thế hệ trẻ của làng Bhơ Hôống đã trưởng thành và quay lại phục vụ quê hương mình ở nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo viên, cán bộ, và công an viên.
Trong gia đình ông, con trai B’ríu Bút đã trở thành cung thủ nổi tiếng với nhiều huy chương bắn nỏ. Các con cháu khác cũng đang là những nghệ nhân trẻ, tiếp tục gìn giữ các giá trị về thổ cẩm, âm nhạc và ẩm thực của cộng đồng.
Những ghi nhận từ cộng đồng
Bà Đinh Thị Thìn, Phó Bí thư Chi bộ thôn Bhơ Hôống, đã có những nhận xét chân thành về vai trò của già B’ríu Thiện. Bà nhấn mạnh rằng ông chính là “cầu nối” tinh thần giữa ý Đảng và lòng dân, là hạt nhân trong việc vận động bà con phát triển kinh tế, loại bỏ hủ tục và nâng cao ý thức pháp luật.
Một ngày ở Bhơ Hôống
Chiều xuống Bhơ Hôống, những mái nhà bình yên nép mình dưới bóng đồi Quế. Cảnh tượng nơi đây thật đỗi thanh bình. Trong căn nhà nhỏ treo đầy ảnh Bác Hồ cùng các bằng khen, giấy khen, già Thiện vẫn cần mẫn với những sản phẩm thủ công. Ngoài sân, những phụ nữ đang dạy trẻ dệt thổ cẩm, trong khi trai gái hân hoan múa dưới tiếng chiêng ngân vang.
Mọi thứ tại đây hòa quyện trong không khí ấm áp, tạo nên một bức tranh mùa xuân sống động nơi miền biên viễn. Hình ảnh ấy là minh chứng cho sự kiên trì và lòng yêu quê hương của già B’ríu Thiện cùng bà con Cơ Tu trong công cuộc gìn giữ và phát huy văn hóa dân tộc giữa nhịp sống hiện đại.
Tóm lại
Già B’ríu Thiện đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn văn hóa Cơ Tu, phát triển du lịch cộng đồng và khuyến học, để ngọn lửa văn hóa của dân tộc luôn sống mãi và tiếp nối qua các thế hệ.
Xem thêm: Múa Sư Tử Mèo: Hành Trình Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Của Người Tày, Nùng
